Waarom heeft een toilet eigenlijk een deksel?

Bijna iedereen laat hem omhoog. Maar als een toiletdeksel niet bedoeld is om te sluiten, waarom heeft een toilet dan een deksel?

Het houdt me al langere tijd bezig. Bijna overal waar ik gebruikmaak van een toilet staat het deksel omhoog, met de standvastigheid van een zonnebloem die zich naar het licht heeft gekeerd.

Zelf doe ik na gebruik het deksel dicht. Bij een volgend bezoek staat het vaak weer rechtop, alsof ergens is besloten dat het omlaag doen van toiletdeksels een teken van karakterzwakte is.

Geen halszaak natuurlijk. Toch blijft de vraag: waarom heeft een toilet eigenlijk een deksel wanneer vrijwel niemand er gebruik van maakt? Een fabrikant zet er geen deksel met scharnieren op uit een plotselinge behoefte aan versiering. Als het ding altijd overeind moest blijven, kon men het net zo goed aan de tegelwand vastlijmen.

We laten de koelkastdeur ook niet openstaan omdat we straks misschien weer trek krijgen. Alleen het toilet lijkt een geheimzinnige vrijstelling te hebben gekregen.

Misschien begint de verwarring bij de namen. De bril is om op te zitten; het deksel sluit de pot af. De mensheid heeft zich zo druk gemaakt over de bril, dat zij na afloop kennelijk geen energie meer overhad voor de klep.

Toch heeft dat deksel enkele heel aardse voordelen. Er kan geen telefoon of oorbel in vallen. Kleine kinderen en huisdieren kunnen minder gemakkelijk bij het water. En het open gat, dat nu eenmaal niet tot de sierlijkste onderdelen van een woning behoort, verdwijnt uit het zicht.
Volgens de feng shui voorkomt een gesloten deksel bovendien dat energie en voorspoed wegstromen. Of je banksaldo werkelijk via het riool kan ontsnappen, weet ik niet. Met een telefoon is het risico overtuigender.

Onderzoek laat zien dat bij het doorspoelen kleine druppeltjes kunnen opstijgen. Hoeveel een gesloten deksel tegenhoudt, verschilt per toilet; helemaal afsluiten doet het niet. Toch is sluiten een eenvoudige voorzorg, zeker wanneer iemand ziek is, zoals ook het RIVM adviseert.

Maar misschien gaat het deksel uiteindelijk over iets groters: de kunst van het afronden. Een open deksel ziet eruit als een handeling die voor 95 procent klaar is. Zoals een keukenkastje op een kier of een e-mail waarop we „later” zullen beantwoorden.

Organiseren betekent voor mij dat je een handeling zo afrondt dat de omgeving weer klaar is voor wat daarna komt. Bij een toiletbezoek is dat verrassend eenvoudig: deksel dicht vóór het spoelen, daarna handen wassen.

Probeer het eens. Niet uit angst voor bacillen en ook niet om je fortuin te redden. Doe het omdat het rustiger oogt en omdat er niets onverwachts in de pot verdwijnt.

Misschien is dat de ware functie van het toiletdeksel: ons eraan herinneren dat zelfs een kleine handeling pas rust geeft wanneer zij echt is afgerond.